Heeft u een ouder, partner of ander familielid verloren en bent u erfgenaam? Dan moet u in de meeste gevallen aangifte erfbelasting doen bij de Belastingdienst. Voor een eenvoudige nalatenschap is dat goed te doen zonder notaris. Deze gids legt rustig uit hoe het werkt, wat u nodig heeft en welke fouten u beter vermijdt.
Wanneer moet u aangifte doen?
U moet aangifte erfbelasting doen wanneer de overledene op het moment van overlijden in Nederland woonde, of binnen de tien jaar daarvoor de Nederlandse nationaliteit had en in het buitenland woonde. De Belastingdienst stuurt u meestal een uitnodiging tot aangifte enkele weken na het overlijden. Krijgt u die niet, dan blijft u zelf verantwoordelijk om aangifte te doen.
De termijn van 8 maanden
De aangifte moet binnen 8 maanden na het overlijden bij de Belastingdienst liggen. Lukt dat niet, dan kunt u eenmalig uitstel aanvragen voor maximaal 4 extra maanden. Dat moet u tijdig en met reden doen, anders riskeert u een verzuimboete. Lees onze uitleg over de 8-maanden-termijn.
Wat heeft u nodig?
Verzamel voor u begint:
- de akte van overlijden (gratis bij de gemeente);
- een uittreksel uit de basisregistratie personen voor elke erfgenaam;
- het testament als dat er is, of een uittreksel uit het Centraal Testamentenregister;
- de bankafschriften van alle rekeningen op datum van overlijden;
- de WOZ-waarde van een eventuele eigen woning;
- de polisnummers van levensverzekeringen en uitvaartverzekeringen;
- openstaande schulden zoals hypotheek, persoonlijke leningen, niet-betaalde belastingen en lopende abonnementen;
- de factuur van de uitvaart.
De aangifte stap voor stap
1. Stel de boedel op
Maak een lijst van alles wat de overledene bezat (het actief) en alles wat hij of zij verschuldigd was (het passief). Het verschil is de belaste verkrijging, en daarop berekent de Belastingdienst de erfbelasting per erfgenaam. Volledige checklist boedelbeschrijving.
2. Bepaal wie wat erft
Erft u op basis van het wettelijk erfrecht of op basis van een testament? Dat bepaalt ieders aandeel. Bij een gehuwde partner met kinderen geldt meestal de wettelijke verdeling: de partner krijgt alles, de kinderen krijgen een vordering die pas opeisbaar is bij overlijden van de partner.
3. Pas de vrijstellingen toe
Iedere erfgenaam heeft een persoonlijke vrijstelling. De partner heeft ongeveer 800.000 euro vrijstelling, een kind of kleinkind 25.000 euro, een ouder 56.000 euro en overige verkrijgers 2.500 euro. Volledige tarieventabel.
4. Vul het formulier in
U vult de aangifte in via Mijn Belastingdienst met uw DigiD, of op papier met het formulier dat u van de Belastingdienst krijgt. De online versie is meestal sneller en geeft direct een berekening.
5. Wacht op de aanslag
De Belastingdienst stuurt enkele maanden later een aanslag erfbelasting. U heeft dan 6 weken om te betalen of bezwaar aan te tekenen. Bij betalingsproblemen is een betalingsregeling vaak mogelijk.
Wanneer toch een notaris?
Een notaris is nodig zodra er minderjarige erfgenamen zijn, een onderneming of complex aandelenpakket in de boedel zit, er onenigheid is, of de boedel mogelijk meer schulden dan bezit heeft. Wanneer een notaris écht verplicht is.
Veelgemaakte fouten
- De WOZ-waarde van het verkeerde jaar gebruiken (gebruik die van het jaar van overlijden).
- Schenkingen van de laatste 180 dagen voor het overlijden vergeten op te nemen.
- Een levensverzekering met begunstiging vergeten te melden, terwijl die wel belastbaar is.
- De boedel afronden voor u alle banken heeft aangeschreven.
- Vergeten dat de partner van een kind ook recht heeft op vrijstelling als ze gehuwd of geregistreerd partner zijn.
Nalenta neemt het zware werk uit handen
Voor 129 euro éénmalig krijgt u een persoonlijk dossier dat u door elke stap loodst, met een tijdslijn op de 8-maanden-termijn, een takenlijst per bank en een berekening per erfgenaam. Geen abonnement, geen btw.