Boedelbeschrijving opstellen

Waarom een boedelbeschrijving?

Een goede boedelbeschrijving:

• vormt de basis voor de aangifte erfbelasting;
• voorkomt geschillen tussen erfgenamen over wat er was;
• is bij beneficiaire aanvaarding wettelijk verplicht;
• helpt bij het opvolgen van schuldeisers en lopende contracten.

Wat hoort erin?

Activa (bezittingen)

• Onroerend goed met adres, kadastraal nummer en WOZ-waarde;
• Bankrekeningen per bank, per rekening, met saldo op datum van overlijden;
• Spaarrekeningen, deposito's en beleggingsrekeningen met aandelen, obligaties, beleggingsfondsen op datum van overlijden;
• Levensverzekeringen met polisnummer, verzekeraar en uitkeringssom;
• Lijfrentes en pensioenen die door overlijden uitkeren;
• Voertuigen (auto, motor, caravan) met kenteken en geschatte waarde;
• Inboedel als geheel (vaak forfaitair gewaardeerd op 5 % van de WOZ-waarde van de woning, met een minimum van een paar duizend EUR);
• Kunst, juwelen, verzamelobjecten met aparte schatting indien waardevol;
• Vorderingen op derden (uitstaande leningen);
• Cryptocurrency met saldo op datum van overlijden;
• Buitenlandse bezittingen.

Passiva (schulden)

• de hypotheek op datum van overlijden;
• persoonlijke leningen en doorlopend krediet;
• niet-betaalde belastingaanslagen (inkomsten, gemeentelijk);
• openstaande facturen en abonnementen;
• de factuur van de uitvaart;
• eventuele claims van derden.

Hoe verzamelt u de gegevens?

Banken

Vraag bij elke bank een fiscaalattest van saldi op datum van overlijden. Dat document geeft u officiële bewijsstukken voor uw aangifte.

Beleggingen

Vraag de bank of beleggingsinstelling om een overzicht van de koerswaarde per stuk op datum van overlijden. Bij Rabobank en ABN AMRO zit dit standaard in het nazorgpakket.

Vastgoed

WOZ-waarde opvragen bij de gemeente. Voor het buitenland: een lokale schatting of taxatie.

Pensioenen

Vraag elk pensioenfonds en elke verzekeraar om opgave van de gekapitaliseerde waarde van uitkering aan partner of kinderen. Dat heeft u nodig voor de pensioenimputatie.

Format

Een eenvoudig spreadsheet met de volgende kolommen volstaat:

| Categorie | Beschrijving | Bron / instelling | Waarde op overlijdensdatum | Documentnummer |

Geef een fysieke map of digitaal dossier met alle attesten en taxaties. Bewaar minstens 7 jaar na de aanslag.

Veel vergeten posten

1. Vakantieafrekening of teruggave inkomstenbelasting die nog komt;
2. Tegoeden op klantenkaarten, cadeaubonnen, krediet bij webshops;
3. Vorderingen op werkgever (vakantiegeld, openstaand loon);
4. Beleggingen op buitenlandse rekeningen (bijvoorbeeld een Belgisch tak21 of een Engelse ISA);
5. Cryptowallets waarvan alleen u of de overledene de sleutel kent;
6. Inboedel met emotionele maar lage marktwaarde wordt vaak forfaitair geschat.

Waardering: marktwaarde

De Belastingdienst werkt met de waarde in het economische verkeer op datum van overlijden. Voor de meeste posten is dat ofwel een wettelijk vastgestelde waarde (WOZ, koersnoteringen) ofwel een redelijke schatting. Wees realistisch: te lage schattingen leiden tot herziening, te hoge schattingen tot onnodige belasting.

Tip: één eigenaar per categorie

Als u met meerdere erfgenamen aan de boedel werkt, wijs één persoon aan per categorie (banken, vastgoed, beleggingen, verzekeringen). Dat versnelt het werk en voorkomt dubbel werk.