Waar gaat het mis?
Veel mensen ondertekenen documenten of nemen geld op van de rekening van de overledene zonder te weten dat dit als zuivere aanvaarding geldt. Vanaf dat moment kunt u niet meer beneficiair aanvaarden of verwerpen, en bent u met uw eigen vermogen aansprakelijk voor schulden boven het actief.
Welke handelingen creëren zuivere aanvaarding?
- het verdelen of meenemen van persoonlijke spullen;
- het opnemen van geld of het overschrijven van banksaldi naar uw eigen rekening;
- de woning leegmaken voor verkoop;
- abonnementen op uw eigen naam zetten;
- ondertekenen van een verklaring tegenover een bank of een notaris zonder voorbehoud;
- de volledige aangifte erfbelasting indienen zonder voorbehoud.
Welke handelingen creëren géén zuivere aanvaarding?
- het organiseren en betalen van de uitvaart vanaf de rekening van de overledene (dat is een erkende uitzondering);
- het beveiligen van de woning;
- het opvragen van bankafschriften en attesten;
- het melden van het overlijden bij instanties;
- het opvragen van een uittreksel uit het Centraal Testamentenregister.
In de eerste weken kunt u dus rustig informatie verzamelen zonder uw rechten te verliezen.
Hoe beschermt u uzelf?
Als u twijfelt over de financiële positie van de overledene:
- Neem geen geld op uit de rekening van de overledene voor uzelf;
- Verdeel geen persoonlijke spullen onder de erfgenamen;
- Vraag binnen enkele weken bij elke bank een fiscaalattest van saldi;
- Maak een eenvoudige boedelbeschrijving met activa en passiva;
- Twijfelt u na de inventarisatie nog? Dien dan een verklaring van beneficiaire aanvaarding in bij de griffie van de rechtbank. Lees alles over beneficiaire aanvaarding.
Wat als de schulden later opduiken?
Heeft u zuiver aanvaard en duikt nadien een onbekende schuld op (bijvoorbeeld een vergeten Belgische rekening of een persoonlijke borgstelling), dan kunt u in zeer beperkte gevallen toegestaan worden om alsnog beneficiair te worden, via een verzoek aan de kantonrechter. Reken er niet op: de rechter is hier streng.
Tip: een vermoeden is genoeg
U hoeft niet te wachten tot u zekerheid heeft. Als u een redelijk vermoeden heeft dat schulden hoger kunnen liggen dan het actief, kies dan vanaf dag één voor beneficiaire aanvaarding. Het griffierecht van rond 130 EUR is verwaarloosbaar tegenover de bescherming die u krijgt.