Na het overlijden van een partner is geld vaak het laatste waar u over wil nadenken. Toch is het belangrijk: de huishoudkosten lopen door en sommige uitkeringen moet u zelf actief aanvragen. Ze gaan niet automatisch in.
ANW: de wettelijke regeling
De Algemene nabestaandenwet (ANW) is een uitkering van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) aan een nabestaande partner. Niet iedereen heeft er recht op; de voorwaarden zijn beperkend.
Voorwaarden voor ANW
U komt in aanmerking als u op moment van overlijden van uw partner:
- nog niet de AOW-leeftijd heeft bereikt;
- en óf zorgt voor een eigen kind onder 18 jaar;
- óf voor minstens 45% arbeidsongeschikt bent.
Daarnaast moet de overleden partner AOW-verzekerd zijn geweest (in de regel: in Nederland gewoond of gewerkt). En u moet zelf eigen inkomsten hebben onder een grens (anders wordt de uitkering verminderd of nihil).
Hoeveel bedraagt de ANW?
De volledige ANW bedraagt circa 1.665 euro bruto per maand (begin 2026). Dat wordt verminderd met:
- 50% van het inkomen uit arbeid boven de vrije voet (eerst circa 1.115 euro werkinkomen vrijgesteld);
- 100% van inkomen uit andere uitkeringen (bv. WW, WIA);
- als u boven een totaalgrens uitkomt: ANW vervalt volledig.
Heeft u een kind onder 18 in huis, dan komt daar een halfwezenkop bij van circa 18% van de ANW.
ANW aanvragen
Aanvragen doet u via Mijn SVB met DigiD. U levert: gegevens van uw partner, akte van overlijden, gegevens van eigen inkomen. De SVB beslist binnen 8 weken. Krijgt u een afwijzing maar denkt u toch recht te hebben, dan kunt u bezwaar maken binnen 6 weken.
Nabestaandenpensioen via het pensioenfonds
Naast de ANW kunt u recht hebben op nabestaandenpensioen via het pensioenfonds van de overledene. Dit valt onder de pensioenregeling van de werkgever en de regels verschillen per fonds.
Twee soorten
- Nabestaandenpensioen op opbouwbasis: gekoppeld aan de jaren die de overledene heeft opgebouwd. Loopt vaak levenslang door, ook als u geen kind heeft.
- Nabestaandenpensioen op risicobasis: alleen geldig als de overledene op moment van overlijden nog actief deelnam (bijv. nog in dienst). Stopt vaak bij wisseling van werkgever, met als gevolg dat veel mensen denken nabestaandenpensioen te hebben terwijl het is vervallen.
Wezenpensioen
Heeft de overledene minderjarige kinderen achtergelaten, dan is er vaak ook wezenpensioen beschikbaar tot 18, 21 of 27 jaar (afhankelijk van het fonds). Een kind in studie kan langer recht hebben.
Aanvragen
Het pensioenfonds krijgt het overlijden meestal via de Basisregistratie Personen automatisch door en stuurt u zelf een brief. Ontvangt u die niet binnen 4 weken, neem dan contact op via Mijnpensioenoverzicht.nl waar u alle pensioenfondsen ziet waar de overledene bij aangesloten is geweest.
Eenmalige overlijdensuitkering
Werkte de overledene op moment van overlijden, dan heeft u vaak recht op een eenmalige overlijdensuitkering van de werkgever van één maand brutoloon. Dit staat in de cao of de arbeidsvoorwaarden. Vraag de werkgever er expliciet naar.
Werkte de overledene niet meer maar ontving een uitkering (WW, WIA, ZW, AOW), dan is er soms ook een eenmalige uitkering. UWV en SVB betalen die meestal binnen enkele weken na het overlijden uit zonder aanvraag.
Volgorde van aanvragen
Houd ongeveer deze volgorde aan in de eerste 4 weken:
- Werkgever: meld overlijden, vraag eenmalige uitkering en mogelijk nabestaandenpensioen via collectieve regeling.
- SVB: ANW aanvragen via Mijn SVB.
- Pensioenfonds(en): kijk via Mijnpensioenoverzicht.nl welke fondsen contact moeten opnemen, neem zelf contact op als ze stilblijven.
- UWV als de overledene een uitkering had.
- Verzekeringsmaatschappij(en): levensverzekering en uitvaartverzekering melden.
Belasting op nabestaandenpensioen
Nabestaandenpensioen en ANW zijn belast als loon. De pensioenuitvoerder en de SVB houden meestal loonheffing in. U kunt zelf via uw loonbelasting aangifte het volgende jaar bijbetalen of teruggeven.
Hulp nodig?
Nalenta maakt voor u een tijdslijn met alle uitkeringen die u kunt aanvragen, plus de juiste contactgegevens per pensioenfonds. Voor 129 euro éénmalig.